En eski at ırkı: Genetik ve tarihsel arkaik arayışında

En eski at ırkı olarak tanımlama, arkeozooloji, paleogenetik ve geleneksel seçme ile ilgili karmaşık bir bilimsel görevdir. Burada "eski" kavramı iki şekilde yorumlanabilir: en arkaik, yani vahşi at atalarına en yakın fenotipik özelliklere sahip bir ırk veya belgelenmiş tarihi ve insanoğlunun bilinçli yetiştiriciliği ile en fazla yüzyıl sayısı olan bir ırk. Veriler topluluğuna göre, her iki kategoride de kesin lider olarak at Przewalskii (Equus ferus przewalskii) kabul edilir, ancak en eski evliya evliya tartışmasına birçok aday girer, her biri benzersiz bir evrim yolunu sergiler.

1. At Przewalskii: Vahşi geçmişin canlı kalıntısı.

Classik seçme anlamında bir ırk değil, N.M. Przewalskii tarafından 1879 yılında bilime açılan ayrı bir vahşi at (tarpans) alt türüdür. Onun eskiği gen fonksiyonunun dokunulmazlığındadır.

Genetik izolasyon: 2018 yılında yapılan ve Kazakistan'daki Botay mezarlığından (5500 yıl önce) at genomlarını sıralayan araştırmalar, botay atlarının modern evliya atlarının ataları olmadığını, aksine evliya at Przewalskii olduğunu göstermiştir. Modern at Przewalskii, bu en eski evliya atlarının doğrudan soyu, daha sonra vahşileşenlerdir. Onun 66 kromozomu (evliya atında 64) vardır, bu da ayrı bir evrim dalını gösterir.

Arkaik fenotip: Kızıl (sarı-kumlu) renk, omurga boyunca koyu bir "kemer" ile, ayaklı ve kısa (çelme olmaksızın) post, kısa gövde, büyük baş. Bu, paleolitik çağın atının, mağara resimlerinde kaydedilen görünümüdür.

Statü: Zoolüklerin yeniden introductıon programları sayesinde, bugün bu gerçekten vahşi, modern tarihte asla evliya edilmiş olmayan ve serbestçe yaşayan tek alt tür, Moğolistan ve Çin'dedir.

2. En eski evliya at ırkları: Üstünlik yarışı.

Sadece insan tarafından oluşturulan ırkları göz önünde bulundurursak, burada liderlik 3000-5000 yıl boyunca takip edilen birkaç grup arasında tartışılıyor.

Arap saf atı: Sıklıkla en eski olarak yanlış yorumlanır. Oluşturulması, yaklaşık 2500-3000 yıl önce Arap Yarımadası'nda başlamıştır. Onun eskiği kan dökülmesinin saflığı ve muhteşem dünya atçılığı üzerindeki etkisidir. Ancak genetik olarak daha eski popülasyonların bilinçli seçme ürünüdür.

Ahaltekinsk: Orta Asya'dan (Türkmenistan) gelen bir aday. Tarihi 3000-3500 yıla dayanmaktadır (Antik Pers'te "nassyanskı" veya "parfyan" atı olarak bilinir). Bu, kocaman bir tür, kocaman bir tür, çölün sert koşullarında göçebe tarafından sert seçme yoluyla oluşturulmuş bir ırktır. Ahaltekinsk, benzersiz, "kurak" dış görünümü ve metabolizması, aşırı sıcaklıkları tolere edebilmek için. Ona "altın arkeolojik bulgu" olarak adlandırılır, çünkü eskiği ve saf hatları için.

Moğol: Çingis Han İmparatorluğu (XIII yüzyıl) zamanından beri değişmemiş, kökleri Hun atlarına ve daha eski göçebe topluluklarına dayanmaktadır. Bu tür, 2000-3000 yıl önce oluşmuş olarak düşünülüyor. Pорода-temel, doğrudan eski Orta Asya atlarından gelen, son derece dayanıklı ve sert iklimlere uyum sağlamış bir türdür.

İzlanda atı: Vikingler tarafından IX-XI yüzyıllarda İzlanda'ya getirilmiş olsa da, eskiği genetik izolasyon ve primitif özelliklerin korunmasındadır. Ada'da asla diğer ırklarla çaprazlama yapılmamıştır. İzlanda atı, eski Avrupa atlarının alırları (telt, sked) ve öldüğü tahmin edilen ormanlık ve ovalık tarpans genlerini taşır.

İlginç bir gerçek: 2021 yılında Cell dergisinde yayınlanan ve 273 eski at genomunu analiz eden bir araştırma, tüm modern evliya atlarının bir popülasyondan kaynaklandığını, yaklaşık 4200 yıl önce Kasp denizi ovalarında evliya edildiğini göstermiştir. Bu öncesinde birçok yerel evliya olmuştur (Botay'daki at Przewalskii gibi), ancak bunlar modern ırklarda genetik bir iz bırakmamıştır. Bu, en eski yaşayan ırkların (ahaltekinsk, arap, bazı atlılar) o "kazanan" Kasp ovaları hattının doğrudan soyu olduğunu anlamına gelir.

3. Avrupa atlıları olarak eski genlerin koruyucuları.

Çoğu İngilizce at ırkı ve İskandinavistan'daki at ırkları, buzul çağı yerel vahşi popülasyonlarından miras alınan son derece arkaik özellikleri korur.

Exmoor atı (İngiltere): En doğrudan Orta Avrupa'nın eski orman atlarının soyu olarak kabul edilir. Gözlerin etrafında "atlı" tüyü (toadye) ve diş yapısında (yedi diş yerine altı diş) vahşi atın karakteristik bir yapısı vardır. Tip, muhtemelen 3000 yıldan uzun süredir Exmoor çalı boşluklarında var.

Gotland atı (İsveç): 4000-5000 yıl yaşlı torf yataklarında bulunan bu türün kalıntıları bulunmuştur. Kuzey Avrupa'daki en eski türlerden biridir.

Eskiği kriterleri:

Genetik izolasyon ve "moda" ırklarından karışmaların olmaması.

Arkaik atların resimleri ve kalıntıları ile fenotipik benzerlik.

Aynı kültür tarafından bir alanda bir ırkın yetiştiriciliği ile belgelenmiş tarihi.

Arkeolojik kanıtlar.

Sonuç.

Bu şekilde, "en eski" unvanı, farklı kategorilerde farklı adaylara aittir:

En eski yaşayan Equus ferus türü, at Przewalskii. Bu, Pleistosen'in vahşi atlarının bir penceresidir.

En eski evliya ırkı, unikal, erken oluşturulmuş bir türü koruyan Ahaltekinsk. Bu, eski doğu atının etalonu, binlerce yıldır görünümünü değiştirmeyen.

En eski yerel türler, Avrupa vahşi atlarının arkaik özelliklerini koruyan İzlanda atı ve İngilizce adaları atı (Exmoor).

Bunların eskiği, sadece bir rekord değil, canlı genetik ve kültürel arşivdir. Bu hayvanlar, geçmişin iklimi, milletlerin göçleri, erken seçme yöntemleri ve insanlığın tarihi üzerinde yaratılan atların nasıl göründüğü hakkında bilgi taşır. Bu ırkların korunması, evliya olmanın insanlığın tarihinde değişen bir yol olduğunu doğrudan tanıklık eden dünya biyokültürel mirasının korunmasıdır.

Permanent link to this publication: