Kabare: tarih ve modernite — bohem ayaklanmasından kimlik tiyatrosuna

Giriş: kabare kültürel direniş biçimi olarak

Kabare (Fransızca cabaret — "kabak"), elit sanat, toplu eğlence ve toplumsal-politik alayın eşiğinde dengelenen benzersiz bir olaydır. Müzik, dans, şairlik, drama, görsel sanatlar ve mutfak bir araya gelen sentetik bir alan, 140 yıllık tarihi boyunca toplumsal ruhların barometresi, estetik deneylerin laboratuvarı ve marjinal seslerin tribünesi olarak hizmet etmiştir.

Doğuş (1881–1914): burjuva sahnasına karşı ayaklanma

Kabare'nin doğuşu, ticari tiyatroya ve akademik sanata karşı bir protestoyla ilişkilidir. Anne şehri Paris, 18 Kasım 1881'de sanatçı Rudolf Salis'in Монмартре'da açtığı "Siyah Kedi" (Le Chat Noir). Bu sadece bir kafe değil, şairler, müzisyenler, sanatçılar gibi sıkıntı sahiplerinin kendileri ve benzerleri için sahne oluşturdukları "sanatsal kabak"tı. Burada "şanson" formatı, improvizasyon sketçeleri ve gölge tiyatrosu doğdu. "Siyah Kedi"nin başarısı, "Moulin Rouge" (1889) gibi ünlü kanconu, "La Pâtinoire" ve diğerlerine benzer bir dalga yaratmıştır.

Erken kabare'nin ana özellikleri:

Özel kulüp atmosferi: Gizlilik, sahne ve salon arasındaki sınırların ortadan kalkması.

Programın ekлекtilisliği: Bir akşam boyunca bir sembolist şair, куплетçi, şarlatan ve dansçı performans gösterebilir.

Burjuvaziyi alay etmek: Alay, burjuva ahlakları ve politikaya yönelik acımasızlıktır.

Bronz Çağ (1910–1933): savaşlar ve devrimler arasında

Kabare'nin gerçek patlaması ve politizasyonu, Almanca konuşulan bölgede, özellikle Weimar Cumhuriyeti döneminde Berlin ve Zürih'te gerçekleşti.

"Şarkı ve Duman" (Schall und Rauch, Berlin): 1901 yılında Max Reinhardt tarafından kuruldu, daha sonra 1920'lerin efsanevi kabare'si haline geldi, burada askerlik, ikiyüzlülük ve milliyetçilik alay edildi. Burada dramaturglar Bertolt Brecht ve Kurt Tucholsky, dadaist sanatçı Hannah Höch performans verdiler.

"Kabare Voltaire" (Zürih, 1916): Savaş karşıtı bir protesto olarak doğdu. Şair göçmenler Tristan Tzara, Hugo Ball, sanatçılar Hans Arp ve Marcel Janco burada dada hareketini oluşturdular — dünya savaşının delirimiye karşı absürdlü ve provokatif bir yanıtlar. Onların performansları (sesli şairlik, eş zamanlı okumalar) sanat hakkında olan algıları alt üst etti.

"On Bir Hırsız Kabare" (Münih): En acımasız politik kabarelerden biri, 1930'ların başında naziler tarafından hedef alınan, alaycı metinleriyle.

Weimar kabare fenomeni: Bu, "vulkan üzerinde dans"tı — keder, hedonizm ve acımasız sosyal eleştiri karışımı, sanatçı-kabarist Anita Berber'in figürleri, Klabund ve K.I. Krol'un metinlerinde somutlaştırıldı.

Çöküş ve yeraltı (1933–1945): yasaklanmış sanat

Nazilerin iktidara gelmesiyle, fırtınalı kültür kabare yok edildi. Birçok sanatçı (Kurt Weill, Marlene Dietrich) göç etti. Almanya'da kabare, propagandaya araç veya derin yeraltıya gitti. Ancak işgal altındaki Paris'te bazı kabareler (örneğin, "Foli-Bergère") hala çalışmaya devam etti ve toplama kamplarında (Terezin) maddi direniş biçimi olarak kamp kabareleri ortaya çıktı.

Savaş sonrası yeniden doğuş: alaydan şova

Savaş sonrası, kabare birkaç dalına ayrıldı:

Politik kabare (Kabare) Almanya ve Doğu Avrupa'da: Almanya ve GDR'da, yeni iktidarı eleştiren, denasifikasyonu ve daha sonra soğuk savaşı eleştiren satirik kabareler yeniden doğdu (Münih'teki "Lacher und Schiessen"). Topluluklar (Polonya, Çekoslovakya) kabare, rejim eleştirisi için alayın bir adımlığıydı.

Kabare, estrada şovu (Cabaret) olarak: Batıda, özellikle 1966'da Christopher Isherwood'un kitaplarına dayanan Broadway müzikali "Kabare"nin etkisiyle, kelime, gläm şovu, burlesk ve gece kulüpleriyle ilişkilendirildi. Paris'teki "Lido" ve "Crazy Horse", devasa revyleri ve büyüleyici kostümleri ve karmaşık numaralarıyla tanındı.

Modernite (1990'lardan itibaren): geleneklerin gözden geçirilmesi ve yeni formlar

Modern kabare, tek bir tür değil, çeşitli uygulamaların ekosistemidir:

Neoburlesk ve new wave kabare: Burleskinin (Dita von Teese'nin burlesk revyleri) yeniden doğuşu, striptiz değil, teatral, genellikle feminist veya queer sanatı olarak, vücut, cinsiyet ve cinsellik konularını araştıran bir sanat olarak. Modern kolektifler (Pussy Riot'nun erken eylemleri, Berlin'deki "İmparatorluğu Rus Balesi"), siyasi ifadeler için bu estetiği kullanır.

İmmersive ve site-specific kabare: Çalışmaların tipik olmayan mekanlarda yapıldığı — terk edilmiş fabrikalarda, seralarında, trenlerde. İzleyici, eylemin bir parçası olur. New York'taki Sleep No More, kabaret estetiğinin güçlü bir etkisi olan güçlü bir immersif tiyatro örneğidir.

Kabare, kimlik araştırması olarak: Çok sayıda modern sanatçı, yaralanma, göç, engelli, zihinsel sağlık hakkında konuşmak için kabare formunu (monolog, şarkı, dans) kullanır. Bu, performans yoluyla terapi ve aktivizmdir.

Dijital kabare: COVID-19 pandemisi, evde intimacy ile küresel bir izleyici kitlesini bir araya getiren streaming şovları olarak online kabarelerin ortaya çıkmasını hızlandırdı.

Kabare'nin bugünkü işlevleri ve önemi

Alternatif sahne: Sanatçılar ve mainstream tiyatro veya pop endüstrisine uymayan temalar için bir platform.

Sosyal eleştirmen: Toplumu alaycı bir ayna olarak korudu (Almanca Kabare veya kökleri bu gelenekte olan Rusya'daki "Krivoye Zerkalo" gibi projeler).

Topluluk alanı: İlgilere göre insanları bir araya getirir (queer kabare, barlarda şair slamları).

Alt kültürlerin koruyucusu: Marjinal sayılan formları (kuklacılık, panтомima, stand-up, ekstrem dans) meşrulaştırır ve geliştirir.

Sonuç: ebedi format

"Siyah Kedi"den dijital performanslara kadar kabare, şaşırtıcı yaşam gücünü kanıtladı. Özü, heterojenlik, güncellik ve intimacy'dir. Bu, müze eser değil, sürekli olarak kendini yeniden icat eden, zamanın çağrılarına yanıt veren bir canlı varlıktır. Algoritmize edilmiş kültür ve standartlaştırılmış eğlenceler döneminde, kabare riskin, doğrudan ifade ve insan temasının bir alanı olarak kalır. Bu, sanatın masanın etrafında doğabileceğini, gülümseme ve yansıtmaın iki yüzünün aynı madeni paraya olduğunu hatırlatır. Kabare'nin tarihi, farklı olmak, alaycı konuşmak ve aynı zamanda sanat olmayı hak eden, ciddiyi alaycı olarak söylemekten korkmayan bir sanatın savaşını anlatır.

Permanent link to this publication: