Yeni Yıl Masasında Farklı Milletlerin Merkezi Yemekleri: Simgeleme, Evrim ve Kültürel Kod

Giriş: Gastronomi, Bayramın Metni Olarak

Yeni Yıl yemeği sadece bir yemeklaşma değil, aynı zamanda karmaşık bir ritüeldir; merkezi yemek, kolektif umutları, tarihi hafızayı ve refah hakkında inançları kodlayan anahtar bir sembolün rolünü oynar. Etnograf ve beslenme antropologları (Sidney Mintz gibi, «Şekersiz ve Güç» adlı çalışmanın yazarı) bayram yemeğini toplumun değerlerini açığa çıkarabilecek «metin» olarak değerlendirirler. Merkezi yemek genellikle boluk, sağlık, şans ve devamlılık gibi fikirlerle ilişkilendirilir ve seçimi coğrafya, din ve sosyal tarih belirler.

Avrupa: Porke'den Şaraba Kadar

Batı, Orta ve Kuzey Avrupa'daki tarihi Yeni Yıl yemeği, tarım döngüsü ve kış kesimleriyle sıkı bağlantılıydı.

• Almanya, Avusturya, Skandinavya: Uzun yıllar boyunca geleneksel merkezi yemek olarakpişirilmiş domuz veya domuz bacaklarıolmuştur. Domuz, refah ve ilerleme (kuşun geriye kazdığına göre, hayvanın öne kazdığına inanılır) simgeliyordu. Saxonya'da hala marzipan domuz figüreleri hediye edilir. İlginç bir gerçek: Orta Çağ Almanya'sında "Neujahrsschrei" (Yeni Yıl Kriağı) adlı gelenek vardı: yeni yılın ilk gününde bir domuz gören ilk kişi, bu durumu hayretle söylemeliydi, böylece şansı çekmeliydi.

• İspanya, Portekiz: Burada ritüel ana yemekten tatlı ve meyveli yemeğe kaymıştır. Saat çalarken İspanyollar, 12 şarap üzümü (las doce uvas de la suerte) yer, her bir vuruşta bir tanesi, her ay için bir dilek dilemektedir. Bu gelenek XX. yüzyılın başlarında Alicantalı şarap üreticilerinin aşırı hasadı satarak bir alaycılık hamlesi olarak başladı ve hızla ulusal bir gelenek haline geldi. Portekiz'de de izyum aynı amaçlara hizmet eder.

• İtalya: Ülkenin güneyinde (Naples, Campania) ceviz ile doldurulmuş zampone adlı bir yemek zorunludur. Cevisenin yuvarlak formu paraların hatırasını getirir, zenginlik vaadeder, yağlı domuz kolбасı ise refahı simgeler. Kuzeyde (Lombardia) bu rolü pişirilmiş domuz başı (cotechino con lenticchie) üstlenir.

Slav Dünyası: Kuta ve Oливье

• Rusya, Ukrayna, Belarus: Dor-evrimsel dönemde ve kırsal gelenekte, Ruh-u'yu (Noel Arifesinde) merkezi yemek olarakkuşak (sochivo)olmuştur — tam tohumlu (arpa, yulaf, pirinç) unlu pilav, bal, mısır, fındık ve üzüm suyundan yapılmıştır. Bu en eski anımsama ve bayram yemeği, ebediyet, verimlilik ve aile refahı simgesi olan bir yemektir. Sovyet döneminde, Yeni Yıl'ın sekülerleştirilmesiyle merkezi yemek olarakОливье salatıoldu. 1860'lı yıllarda Paris'teki «Эрмитаж» restoranında Fransız şef Lucien Oливье tarafından icat edilen salatın hikayesi sadece başlangıç. Salat, Sovyet döneminde radikal değişikliklere uğradı (ryebnik yerine doktor kolбасı, kapers yerine yeşil fasulye), bu da sürekli erişilemeyen lükslerin bir araya geldiğigastronomik bir sembolhaline geldi, bu da sürekli erişilemeyen lükslerin bir araya geldiği. Sadece bir bлюде, normal günlerde erişilemeyen en fazla lüksü toplamayı başardı: pişmiş kolba, yumurta, konserve sebzeler, mayonez. Onun genellilik, tokluk ve bayramlığı, onu bir kültürel fenomen haline getirdi.

• Polonya, Çekya: Burada dakuşak(polonya. kutia, çek. koutě) geleneği korunmuş, ancak genellikle birçok ritüel yemekten biri olarak. Masanın merkezi, özellikle Çekya'dapişirilmiş sazanolabilir, sazanın pulları cüzdana konulduğunda para getireceğine inanılır.

Asya: Yaşam Uzunluğu Uzun Lapaş

Doğu ve Güneydoğu Asya'da, Ay Yeni Yıl'ını karşılayan ülkelerde, yemeğin sembolizmi en belirgin ve net şekilde ifade edilir.

• Çin, Tayvan, Singapur: Gerekli yemek olarakyaşam uzunluğu lapası(chaoshoumyan)olur. Özellikle uzunluğu: lapşayı kesmek yasaktır ve yaşamını kısaltmamak için atlamamak gerekir. Genellikle peşteteler(цзяоцзы)ile birlikte sunulur, şekli altın parçalarına benzer. İlginç bir gerçek: Min Hanedanı (XIV–XVII yy.) sırasında, bir pıtanın içinde bir madeni parayı saklama geleneği vardı. Bu, o yılın şanslı insanı olarak kabul edilen kişiye gitti. Bugün madeni parayı genellikle badem (sağlık simgesi) veya fındık (çocuk sahibi olma simgesi) ile değiştirir.

• Japonya (O-sögaçu): Geleneksel Yeni Yıl ikramı — oseti-ri, özel olarak süslenmiş ve lületaşı kaplı盒 (dzюбако) içinde sunulan yemekler seti. Her bir bileşenin önemi vardır: karidesler - uzun ömür, siyah fasulye - sağlık, sardalya yumurtası - kalabalık aile, kamaboko (balık köfteleri) - güneşin doğuşu. Merkezi olarakmoti — pirinç ekmeği olabilir, bu genellikle odzoni (süpe) içinde yenir. Moti'nin yapımı (moticuki) - ahşap malletlerle pişirilmiş pişmiş pirinçin ritmik ezilmesi - kendi başına bir aile birliği ritüeli olarak kabul edilir.

• Vietnam (Tet): Ana yemek — banting veya güney versiyonunda bantet — et ve mung fasulyesi içeren kare veya silindirik pirinç pidesi, banana yaprakları içinde sarılarak uzun süre pişirilir. Formu toprak (kare) ve gökyüzü (daire)ye gönderir, yaprakların yeşil rengi baharı ve yenilenme simgeler. Bayram öncesi hazırlanması uzun süreli bir aile sürecidir.

Amerika: Küresel ve Yerel

• Amerika Birleşik Devletleri: Ülkenin çok kültürlülüğü nedeniyle tek bir yemek yoktur. Ancak medya etkisi (sinema, TV) sayesinde belirli bir imaj oluştu: bupişirilmiş kaz veya jambon(Danksgiving'a atıf olarak) ve güneydekibob çorbası Hoppin' John. Bu çorba, kara fasulye (para simgesi), pirinç ve domuzdan yapılmış ve Batı Afrika kökenlidir. İnanışa göre şans getirir.

Sonuç: Yemek, Geleceğin Büyüsü Olarak

Yeni Yıl'ın merkezi yemeği her zaman yiyecekten fazlasıdır. Bu, materyalleşmiş bir umuttur. Bu yemeklerin evrimi (sakral kuta'dan Sovyet oливье'ye, ev yapımı domuz'dan İspanyol şarap üzümüne) toplumdaki değişiklikleri yansıtır: kentleşme, küreselleşme, ideolojilerin değişimi. Ancak onların temel fonksiyonu değişmez: ortak bir yemek ve "doğru" yemeği tüketme eylemi, toplumun geleceğini refah, sağlık ve birlik için sembolik olarak programlar, gelecek yıl için kolektif kimlik için tatlı bir demirbaş yaratır.

Permanent link to this publication: