Yeni Yıl'ı kutlamayanlar: takvimler, mezhepler ve kültürel seçimler

Yeni Yıl'ı evrensel bir bayram olarak görmek yaygın bir yanılma. 1 Ocak'ı kutlamama veya kutlamama, anormal bir durum değil, derin dinî, kültürel, tarihsel veya ideolojik nedenlerden kaynaklanır. Bu günü kutlamayan gruplar, aşağıdaki bazı ana özelliklere göre sınıflandırılabilir: dinî reddi, alternatif takvimlere uyulması, bilinçli bir protesto veya toplumsal marjinalizasyon.

1. Dogmatik nedenlerle bayramı reddeden dini cemaatler

Birçok mezhep için laik Yeni Yıl (özellikle onun putperest ve sovyet unsurları), dinin temel prensiplerine aykırıdır.

• Yahudiler: En bilinen örnek. Onlar Yeni Yıl'ı ve diğer laik bayramları (Noel, Paskalya, doğum günleri) kutlamazlar. Onların tutumu, bu bayramların putperest kökenli olduğunu ve İncil prensiplerine uygun olmadığına inanmaları üzerine kuruludur. Onlar Yeni Yıl'ın İncil'de bahsedilmemesi ve Romen'deki ikili Janus (Yanus) veya diğer tanrılarla ilgili kutsal törenlerle ilişkilendirilmesini belirtirler.

• Bazı konservatif protestan mezhepler: Bazı temelcili fundaist cemaatler (bazı baptyistler, iyikincieler) de Yeni Yıl'ı «dünyevi» olarak gördükleri ve manevi yaşama dağıtıcı buldukları için kutlamaktan kaçınabilir. Onlar eğlencelerin «nehrik» karakterine vurgu yapırlar.

• Bazı kilise babı ve aşırı muhafazakar kilise: Onlar için modern bayram, ağaç (tarihsel olarak protestan alışkanlığı), Dedem Oymak (sovyet uyarlama) ve gürültülü yemekler, yabancı bir «dünyevi» faaliyettir. Onlar kilise takvimine göre yaşıyorlar, burada ana döngü liturgiktir ve laik tarih 1 Ocak'ta kutsal bir anlam taşımaz.

• Şerif müslümanlar (sünnî, vahhabî): İslam takvimi aylıdır ve Yeni Yıl (Raas as-Sanah al-Hidjri) başka bir zamanda başlar. 1 Ocak'ı kutlamak, ağaç, şampansan ve eğlenceler gibi unsurlarla, «bida’ (yasaklanmış yenilik) olarak görülür ve inançsızlara (tefkir) benzetilir. Bu tür ülkelerde, örneğin Sağud Arabya'da, son zamanlara kadar resmi olarak teşvik edilmedi ve Bruney'de yasaklanmıştır.

2. Diğer takvim sistemlerine göre yaşayan topluluklar

Onlar için «gerçek» Yeni Yıl başka bir zamanda başlar ve 1 Ocak sıradan bir çalışma günüdür.

• Çin ve Doğu Asya kültürleri (Ay Takvimi): Çin'de, Kore'de, Tayland'da, Singapur'da ve dünya genelindeki diasporalarda milyarlarca insan, en önemli bayram olarak Ay Takvimi'ni (Chunçzé, Tết, Solal) görüyor. Çin'de 1 Ocak (Yuandān) bir günlük resmi tatil ve derin kültürel yükümlülük taşımıyor. Tüm güç ve kaynaklar, 21 Ocak ve 20 Şubat arasında gerçekleşen aile bayramına yönlendiriliyor. Bu, insanların topluca hareket ettiği, aile akşam yemekleri ve antik ritüellerin yaşandığı bir zaman dilimidir.

• İran, Afganistan, Tacikistan (Nawruz): Zerdüştilik kültürel mirasını benimseyen halklar, güneş takvimine göre geleneksel Yeni Yıl olan Nawruzı kutlarlar. Bu, sonbahar denge günü (20 veya 21 Mart) olarak gelir. Bu, doğayı yenileme bayramı ve 1 Ocak'tan çok daha eski ve önemli olan bir bayramdır. İran'da Nawruz'a hazırlık haftalarca sürer ve bayram 13 gün süreyle kutlanır.

• Etiyopya ve Eritrea: Bu ülkelerde Koptik takvimi kullanılıyor ve gregorius takviminden yaklaşık 7-8 yıl geride kalıyor. Etiyopya Yeni Yıl'ı (Enkutataş) 11 Eylül'de (yüzyılın yılında 12) kutlanır ve yağış mevsiminin sona ermesine dayanır.

• Hindistan: Kültürel ve dini çeşitlilik nedeniyle Hindistan'da farklı eyaletlerde ve topluluklarda 30'dan fazla tarih, Yeni Yıl olarak kutlanıyor (Ugadi, Gudi Padwa, Vishu, Vaisakhi vb.). 1 Ocak, büyük şehirlerde popüler bir batılı laik bayram, ancak genel olarak geleneksel bir anlam taşımaz.

3. Protesto veya aскеза olarak bilinçli bir reddi

• Ekolojik ve anti-tüketim aktivistleri: Onlar için Yeni Yıl, hiper tüketim (gereksiz hediye, tek kullanımlık süslemeler, tonlarca gıda atığı) ve çevresel zarar (çam ağaçlarının kesilmesi, havayı kirleten ve hayvanları korkutan havai fişekler), konformizm ile ilişkilendirilir. Onlar bayramı göz ardı edebilir veya ticarileşmeye karşı protesto olarak «zero waste», gönüllülük veya sessiz bir aile akşam yemeği formatında geçirebilirler.

• Ateistler ve rasyonelciler, için bayram, büyülü anlamdan yoksun olan bir ekstra tatil olarak görülebilir. Onlar ritüellerle dolu olarak görmeyebilirler.

• Şahsi trajedi yaşayanlar (yakınlarını kaybetme, zor bir boşanma), için şiddetli eğlence ve "mutlu olma zorunluluğu" sosyal baskısı psikolojik olarak dayanılmazdır. Onların -kutlamama- koruma bir formudur.

4. Sosyal izolasyon ve marjinalizasyon

• Yoksul, yalnız yaşayan yaşlı insanlar, depresyon içinde olanlar: Onlar için Yeni Yıl'ın aile, zenginlik ve eğlence kültü, onların yalnızlığı, yoksulluğu veya hastalığına ağır bir hatırlatma olur. Onlar bu bayramı ideolojik bir seçim değil, yaşam koşulları nedeniyle kutlamazlar. Onlar genel bayram alanından dışlanır.

İlginç bir gerçek: İsrail'te 1 Ocak (Silvestre) resmi tatil değil. Çoğunlukla eski Sovyet ülkelerinden gelenler ve laik gençlik tarafından kutlanır. Ancak, dini ve birçok geleneksel Yahudi, papa Silvestre I'nin adıyla ilişkilendirilen ve anti-Yahudi kararlarla suçlanan bu günü nötr veya olumsuz bulurlar. İudaizmin ana "yeni yıl" bayramı, sonbaharda kutlanan Rosh ha-Shanadır.

Sonuç

Bu nedenle, 1 Ocak Yeni Yıl'ını kutlamama, tek bir fenomen değil, kendi mantıklarına sahip olan birçok farklı uygulamadır. Bu:

1. Dinî kimliğin reddi sonucu, laik veya yabancı gelenekleri reddeden.

2. Kültürel özerkliğin bir göstergesi gregorius takviminin hakim olduğu dünyada.

3. Bilinçli ideolojik veya ekolojik seçimlerin bir eylemi.

4. Sosyal dışlanmanın zorunlu bir sonucu.

Yeni Yıl'ı kutlamama haritası, kültürel, dini ve sosyal çeşitliliğin sınırlarını net bir şekilde gösterir. Bu, böyle, görünüşe göre evrensel olan bir bayram olan yeni takvim döngüsünün karşılaşılmasını, ancak tüm gruplar tarafından kabul edilmediğini hatırlatır. Bireysel grupların bu bayramı yaşamadığı, onun varlığı kadar önemli olduğu gibi, derin değer sistemlerini, alternatif takvimleri ve globalleştirilmiş toplu kültüre karşı direniş formlarını ortaya çıkarır. Sonuçta, "Kim Yeni Yıl'ı kutlamıyor?" sorusu, neyin normal olduğunu ve kimi takvimlerin zamanımızı yönettiğini düşünmemize neden olur.

Permanent link to this publication: