İvan Shmelov'un Kutsal Kutsan Dünya Hakkında: "Lete Gospodnem"de Kutsallık Poetikası

Giriş: Kutsan Kutsan'ın "Kutsal Rusya" Kuvveti Olarak

İvan Sergeyevich Shmelov'un otobiyografik kronik hikayesi "Lete Gospodne" (1933-1948) sadece çocukluğunu anımsamakla kalmaz, Rusya'nın devrim öncesi yaşantılarının liturgik eposunu yaratır, burada her kilise bayramı kozmosun merkezi haline gelir. Kutsan Kutsan (Bogoyavlenie) bu takvimde özel bir yer tutar — bu sadece bir olay değil, kışın sembolik zirvesi ve topluluk, kutsallık ve mucize fikrinin en parlak ifadelerinden biridir. Shmelov bayramı çocuğun (Vanya adlı bir erkek çocuğun) algısı üzerinden tanımlar, ancak yetişkinin derin dinî ve kültürel bilgisi ile, bu benzersiz "uzaklaşma" etkisini yaratır — kutsal ilk kez gibi görünür, ancak onun anlamını tam anlamıyla anlamaktadır.

Bayramın yapısı: Ev sıcaklığından evrensel bir eyleme

Shmelov Kutsan Kutsan'ı anlatırken, aile çevresinden uluslararası bir bayrama kadar alan genişleten bir kurgu oluşturur.

Ön gece ("Kutsan Kutsan Kehribarı"): Hazırlık evde başlar. Bu, "ilk yıldızın çıkana kadar yemek yememe" olarak tanımlanan katı bir oruç zamanıdır, ancak özel, yoğun bir bekleyişle doludur. Ana ritüel, evdeki suyun kutsanmasıdır. Ruhbanın "su kutsanması" olarak tanımlanan gelisi, tüm aile ve hizmetliler için neşeli, törensel bir olaydır. "Ve şimdi, bize büyük bir altın kase içinde bir iordan getirdiler... battaniyede..." Su, dualarla, sulamayla, haçın batırılmasıyla kutsanır. Bu, kutsallığın ilk, özel görünüşüdür.

Bayram öncesi gece: Shmelov'un önemli bir ayrıntısı — "kutsan kutsan soğukları" sakral eylemin ayrılmaz bir parçası olarak belirtilir. "Dışarıda soğuk çatallanıyor, rüvalniler titriyor, ama kalbimde bu kadar açık, bu kadar kutsal..." Soğuk düşman değildir, onunla birlikte saflık ve açıklık.

En önemli olay — Moskva Nehri'ndeki "Iordan": Bu zirvedir. Anlatım, karşıtlık ve birleşme üzerine kuruludur:

Ölçek: Tüm Moskva ("halk duvar gibi akıyor") nehre toplanır. Alan, devasa bir açık hava kilisesi olarak organize edilir.

Estetik: Parlak kış güneşi, parlayan kar, "halı gibi renkli kalabalıklar", kilise cübbelerinin altın rengi, bayraklar. Bu, beyaz sessizliğin üzerine ışık ve renk bayramıdır.

Ritüel: Törensel haç yürüyüşü, İncil okunması, haçın özel olarak kazılmış haç şeklindeki bir delikte (iordan) üç kez batırılması. Shmelov, doğanın (kuşlar) ve nimetin (kutsanma) birliğini vurgular: "Spasi, Gospodi..." vurulduğunda, bu anın aynı anda, kubbelerden, çatılardan, tüm ağaçlardan karga, yuvarlak, kuşlar, büyük bir gürültü, kükremiş, tırmalama çıktı ve herkes titredi... Ve bu anın tamında, bu gürültüde, papaz haçı suya batırdı. Ve her şey sessizleşti. Doğa (kuşlar) ve nimet (kutsanma) birliktir.

İlginç bir gerçek: Shmelov'un tanımı tarihsel olarak doğru. Moskova'da ana "iordan" geleneksel olarak Kızıl Kule'de ve Hristos Kutsayıcı Kilisesi'nde kurulurdu. Bu, imparator ailesinin (1917 yılına kadar) ve sinclita'nın, ordunun katılımıyla gerçekleşen büyük devlet-ikinci cemaat eylemidir. Shmelov, politik boyutu göz ardı ederek, bayramın halk-ikinci cemaat boyutuna vurgu yapar.

Çocuk algısı yoluyla ortaya çıkan dinî anlamlar

Shmelov'un gelişkinliği, karmaşık dogmatları tanımlamak yerine, duygusal deneyim ve betimlemeler aracılığıyla göstermesidir.

Bogoyavlenie olarak "dünya'ya çıkış": Vanya için görünüş, soyutlama değil, görsel bir olaydır. Hristos İordan'da ortaya çıkar, ancak kutsallık da, delikte toplanan tüm halka çıkar. "Tümü – kral, köle – aynı gelmiş... tümü – Hristos'ta kardeşler." Tümün kutsal nimet karşısında eşitliği anlaşılır — bu anahtar bir momenttir.

су как символ hayatı ve ölümü: Kutsan Kutsan suyu ("agiasma") bayramın ana kahramanıdır. Bu su, delikten alınır, yıl boyunca "büyük kutsallık" olarak saklanır. Shmelov, evin, aç karnına içilmesi, hastalara verilmesi gibi kullanımlarını tanımlar. Bu, Tanrı'nın dünyada varlığını kanıtlayan maddi bir kanıt, ruh ve beden için bir ilaçtır. Donanmış delik-iordan hem kutsanma delikleri (yeni yaşam) hem de mezara (haçın batırılması) hatırlatır, bayramın bayramın pasah sembolikğini açığa çıkarır.

Soğuk, mucizenin bir şartı: Şimdiye kadar yaygın bir algı olarak soğuk, rahatsızlık olarak algılanırken, Shmelov'da soğuk kutsallığın bir ortağıdır. "Soğuk güçlendirir ve bu yüzden su daha kutsaldır..." diyor karakterlerden biri. Soğuk su, "dişleri sızlatan", Tanrı'nın doğanın üzerindeki eylemini ve insanın soğukta durma direncini, inanç eylemi olarak gösterir.

Sosyal boyut: topluluk ve merhamet

Shmelov'da Kutsan Kutsan, sosyal sınırları silinen bir bayramdır.

Iordan etrafındaki kalabalıkta tüccarlar, ustalar, asiller, yoksullar karışır. Tümü aynı delikten içir, aynı suyu alır.

Önemli bir olay — su kutsanması sonrası ev hizmetlilerine ve yoksullara bayram ikramının dağıtımı. Bu, "üstten" bir iyilik değil, bayramın doğal devamı — kutsanmışı paylaşmak.

Şimdiye kadar katı bir baba, ev sahibi, bu gün özel bir, "sessiz" cömertlik gösterir. Bayram, ortak inanç ve karşılıklı saygı üzerine kurulu mükemmel bir Hristiyan toplumu modeli oluşturur.

Modernite ile karşılaştırma ve nostaljik ideal
Unutulmamalıdır ki "Lete Gospodne", Paris'te, 1930-40'lı yıllarda yazılmıştır. Kutsan Kutsan'ın tanımı, kaybedilen dünyanın bir anıtıdır, "Kutsal Rusya" olarak ruhsal vatanın yeniden inşası. Her ayrıntı (çan sesleri, ladanın kokusu, soğukun tadı) aşırı derecede parlıktır — bu, kaybedilenin kaydedilmesi için çaba gösteren bir hafıza çalışmasıdır. Kutsan Kutsan, Shmelov için sadece bir bayram değil, tamamen bütünsel, anlamlı, hiyerarşik ve aynı zamanda kardeşen bir varoluş sembolü olarak, modern yazarın dünyasının kaosu ve ateizmine karşı bir karşıt olma.

Sonuç:

İvan Shmelov, Kutsan Kutsan'ı tanımlarken, Ortodoks bayramını kozmik ve sosyal bir eylem olarak universal bir imaj yaratır. Ritüelin ayrıntılı, neredeyse etnografik bir tespiti aracılığıyla, onun derin dinî anlamını açığa çıkarır:

Ortodoks ritüelinin zaferi, görünmez nimetin görsel ifadesi olarak.

Sоборluluk fikri — halkın Tanrı önünde ortak duaları ve mutluluğu önünde birliği.

Bütün maddi dünyanın kutsanması (su, soğuk, yiyecek), bu ritüel aracılığıyla Tanrı'nın iletişimcisine dönüşür.

İnanç, hiyerarşi ve merhamet üzerine kurulu ideal bir Hristiyan toplumu modeli.

Onun Kutsan Kutsan'ı, sadece bir anı değil, sanatçı-dinî bir manifestodur. Bu, gökyüzü ve yeryüzü, tarih ve ebediyet, çocuk ve halk, soğuk ve inançtan gelen nimetin ateşinin bir araya geldiği bir bayramdır. Shmelov, gerçek halk kültürünün kilise yılının ayrılmaz bir parçası olduğunu ve inancın teori olmadığını, hatta soğuk suyu bile saygıyla içtiğini gösterir.

Permanent link to this publication: