Kış Masalları: Arketipler, semantik ve soğukluğun metafiziği Giriş: Kış, masal zamanı olarak Kış masalı, sadece soğuk zamanlarda geçen bir anlatım değil. Kış, burada arka plan değil, aktif bir hale gelen, hikayenin deneyimlerini, sembolik ve mucizenin doğasını oluşturan bir koşul olarak ortaya çıkar. Don, kar, buz ve fırtına burada karakterler, sihirli güçler veya dünyalar arasındaki sınırlar olarak ortaya çıkar. Kış masallarının incelenmesi, farklı milletlerin folklorunda ortak olan ve benzersiz kültürel ifadelerini ortaya çıkarmak için evrensel arketipleri belirlemeyi sağlar. Arkaik temel: Kış, mit ve tabu zamanı olarak Arkaik zihinsel yapıda, kış, normal yaşamın durdurulduğu, eski ve yeni yıl arasındaki sınıra, öte dünyanın güçlerinin faaliyet gösterdiği bir dönem olarak bilinirdi. Kısa gün ve uzun gece, ateş etrafında mitler ve masallar anlatmak için uygun koşullar yaratırdı. Kışın doğası, hikayelerin konularını belirledi: Açlık ve deneyim: Kış, kıtlık zamanı olduğundan, masal kahramanı genellikle yiyecek bulmak veya açlıktan ölmekten kurtulmak için yola çıkar ("Morozko", "Gölgeli Kraliçe"). Ölüm ve initasyon: Dondurulmuş doğa, ölümün bir sembolüydü ve kışın sona ermesi, dirilişin bir sembolüydü. Donan krallık, geçici olarak "ölüm" ve yeni statüde yeniden doğuş için bir metafor olarak kullanılırdı. Dünyalar arasındaki sınır: Fırtına ve karlı boşluklar, yaşayanlar ve ölüler veya ruhlar dünyası arasındaki bir alan olarak algılanırdı, burada mucize olasılığı vardı. Ana arketipler ve karakterler 1. Kış Ruhu (Don, Buzlu Büyük Kağan, Karlı Kraliçe). Bu elementin antropomorfik ifadesi, iki ipiste çıkabilir: Adaletli bağışlayıcı ve yargıç ("Morozko", "Kahraman Moroz" b. Grimm): Genellikle kızları deneyimler, soğuk, çalışkanlık ve teslimiyete yaklaşımlarını test eder, iyi ve çalışkanlara genişçe ödüller verir ve kötü ve hırsızlara ceza verir. Burada soğuk, ahlaki seçim aracıdır. Hırsız ve yıkıcı ("Sarı Kraliçe" H.C. Andersen, skandinav büyük kayağı Yötun): Bu karakter, yaşamı ve duyguları tehdit eden absürd ve duygusuz soğuk olarak temsil eder. Sarı Kraliçe, sadece bir kötü adam değil; rasyonel, ebedi buz olarak karşıtlaşan insan kalbinin bir ifadesidir. Onun öpücüğü, ruhun dondurulmasına, "trölün yansıma parçasını" (dünyayı yanlış ve soğuk algılayan bir sembol) çıkarır. 2. Dondurulmuş/sönmüş krallık. Kış uykusu veya donma motivi, birçok masalın merkezi konusudur ("Uyurgezer Kız", burada saray sadece çiçeklerle değil, bazı versiyonlarda buzla kaplanır; "Beyazperde"). Burada kış, bir lanetin sonucu, kahramanın aşması gereken kötü büyülerdir. Krallığın uyanması, yaşam, ısı, sevgi'nin ölüm ve statik üzerindeki zaferini simgeler. 3. Hayvan yardımcıları ve yeraltı ruhları. Kış masallarında genellikle soğukla ilgili hayvanlar hareket eder: ayı (uyuyan ama güçlü ormanın sahibi), kurt (karlı boşluğa geçiş rehberi), kuzey atı. Soğukta hayatta kalmakla ilgili sırları biliyorlar ve genellikle kahramana yardım ederler, doğa ile insan arasındaki eski bağlantıyı gösterirler. Ulusal özellikler Rus masalları: Kış daha çok sert, ama adil. Don (Morozko, Moroz İvanoviç) ikiyüzlü bir figür: hem dondurabilir, hem de ödüllendirebilir. Sabır ve teslimiyet teması önemlidir ("Balıkçı'nın Emri"nde Emele, sobada kış bekler ve sihirli yardım alır). Ev aklığı, dışarıdaki soğuğa karşı bir antitez olarak önemlidir. Skandinav masalları: Kış uzun, karanlık ve tehlikeli varlıklarla dolu (trollar, buzlu devler). Hayatta kalmak, hile ve güçlü, genellikle adil olmayan doğa gücüne karşı mücadele üzerine yoğunlaşır. Japon masalları (örneğin, "Karlı Kraliçe" Yukio-nna): Kış, güzel ama ölümcül kar ve buz ruhlarıyla ilişkilidir. Burada soğuk, gölgeli, soğuk ve güzel estetikle birleştirilir, ölümü taşıyan bir güzellik. Yazarın masalı: Psikolojik ve filolojik H.C. Andersen "Sarı Kraliçe" (1844). Bu, kışı filolojik bir kategori olarak yapan nihai eser. Bu, iki başlangıç arasındaki karşıtlığın masalı: rasyonel-soğuk ve duygusal-ısı. Sarı Kraliçe, saf, duygusuz zekanın bir ifadesi, ebediyet, sanat ("zeka oyunu"). Sarı Kraliçe'nin sarayı, mükemmel geometri ve güzellik dünyası, ama yaşam ve sevgi eksik. Gerd, sevgi, sadakat ve "sıcak kalp" ifadesidir. Donan rüzgarları arasındaki yolu, duygunun en soğuk zekayı eritmek için güçlü bir gücüdür. Gerd'in zaferi, Kraliçe'nin yok edilmesi değil, bütünlüğün yeniden kazanılması (Kai), zekanın ve duygunun yeniden birleşmesidir. S.Y. Marshak "On iki Ay" (1942). Sovyet palyaço masalı, folklorik motiveleri ustaca kullanır. Burada kış ve onun kişileştirilmiş ifadesi (profesör-De kasım ve onun kardeş ayları) doğal ve katı doğal ve ahlaki kanunu sembolüdür. Ocak ayında süs bitkileri isteyen capris, bu kanunu ihlal eder. Sömestiren, kışın sertliğini kabul eden kız, mucizeye layık olur. Burada kış, teslimiyet ve dünya düzenine saygı sembolüdür. Psikolojik ve eğitimsel anlam Kış masalları, önemli işlevler yerine getirir: Varoluşsal: Çocuğa, yaşamın döngüselliğini (ölüm-yaşama), zorlukların (soğuk) varlığını ve onların aşılabilir olmasını anlamasını ve kabul etmesini sağlar. Ahlaki-eticilik: İyi/iyi veya cömertlik/yoksulluk olarak ısı/soğuk karşıtlığı veya cömertlik/yoksulluk karşıtlığı üzerinden temel ahlaki temaları oluşturur. Uyum: Ağır zamanın gerçeklerine hazırlar, en soğuk koşullarda bile iyilik, cesaret ve çalışkanlık gösterilirse mucizenin olduğunu gösterir. Sonuç: Soğuk, ısıya giden yol Kış masalı, derin anlamda, her zaman ısıyı soğukun üstünde zaferin hikayesidir. Ancak, kış burada genellikle mükemmel kötülük değildir. O, gerekli bir deneyim, öğretmen, temizleyici veya doğa gücü, ile birlikte yaşamayı öğrenmek için gereken bir güçtür. Folklorik Morozko'dan, zeki zekanın ifadesi olan Andersen'ın Sari Kraliçe'sine kadar, kış masalları temel antinomileri araştırır: yaşam ve ölüm, sevgi ve tırsaklık, çalışkanlık ve hırsızlık, ev içi huzur ve yabancı doğa. Onlar, yağmur, buzlu kalp ve sıcak ocak olarak mетаforik bir dilde konuşurlar, yağmurun hayatın zorlukları, buzlu kalp duygusuzluk, sıcak ocak ise sevgi ve sadakattir. Bu nedenle, kış masalı sadece mevsimsel bir eğlence değil, karmaşık varoluşsal ve ahlaki gerçeklerin, büyüleyici bir hikayede, büyülü krallıklar, buzlu devler ve cesur kahramanlar hakkında anlatılan bir kültürel araçtır.
© library.tr

Permanent link to this publication:

https://library.tr/m/articles/view/Kış-masalları